Developed by JoomVision.com

بسیاری از کارکردهای اساسی دین از رهگذر قانون به جامعه منتقل می شود

رئیس مرکز تحیقات اسلامی مجلس با اشاره به اینکه بخش مهمی از رابطه دین و جامعه بر اساس قانون و چگونگی اجرای آن رقم...

بسیاری از  کارکردهای اساسی دین از رهگذر قانون به جامعه منتقل می شود

دکتر جلالی: مرکز تحقیقات با عمر کوتاه خود، فعالیت های مهمی را انجام داد

رئیس مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی با اشاره به اینکه مرکز تحقیقات مجلس و مرکز پژوهش ها دو بال مهم مجلس و نظام...

دکتر جلالی: مرکز تحقیقات با عمر کوتاه خود، فعالیت های مهمی را انجام داد

بررسی تعزیر شرعی برای جرم تاخیر در تادیه اقساط موسسات بانکی و مالی

طرح "تعزیر شرعی برای جرم تاخیر در تادیه اقساط موسسات بانکی و مالی" در نشست کمیته فقه اقتصادی شورای فقهی مرکز تحیقات...

بررسی تعزیر شرعی برای جرم تاخیر در تادیه اقساط موسسات بانکی و مالی

پیشنهاد ساختار قانون جامع معاضدت حقوقی

گزارش علمی تحت عنوان مبانی و راهکارهای توسعه معاضدت حقوقی در جمهوری اسلامی ایران با پیشنهاد ساختار "قانون جامع...

پیشنهاد ساختار قانون جامع معاضدت حقوقی

تهیه گزارش تحلیلی ایرادات شورای نگهبان به مصوبات مجلس نهم توسط مرکز تحقیقات مجلس

گزارش تحلیلی ایرادات شورای نگهبان بر مصوبات مجلس نهمبه همراه راهکارهای رفع آنها در آینده، توسط مرکز تحقیقات...

تهیه گزارش تحلیلی ایرادات شورای نگهبان به مصوبات مجلس نهم توسط مرکز تحقیقات مجلس

تدوین گزارش راهکارهای تقنینی کاهش نرخ طلاق توسط مرکز تحقیقات اسلامی مجلس

مرکز تحقیقات اسلامی مجلس شورای اسلامی با استفاده از تجربه اساتید حوزه و دانشگاه وکارشناسان مسائل اجتماعی اقدام...

تدوین گزارش راهکارهای تقنینی کاهش نرخ طلاق توسط مرکز تحقیقات اسلامی مجلس

 
Untitled-1

faslname


www.larijani


khabarname-icon


اخلاق-و-قانون

پرونده-های-علمی-ویژه

دستور جلسات





قانون‌گریزی و مشکلات اجتماعی ناشی از آن/ رییس شورای حل اختلاف استان قم
شنبه, 10 خرداد 1393 ساعت 10:17

IMG06421166

رییس شورای حل اختلاف استان قم، قانون‌گریزی را یکی از بلاهای اجتماعی در جامعه دانست و اظهار داشت: قانون برای عموم مردم وضع شده است و نه برای افراد جامه بما هو فرد، براین اساس جامعه‌ای که تعداد افراد آن بالاست، سلیقه‌های متفاوت هم خواهد داشت لذا قدرت انطباق قانون با جامعه دشوارتر است.

دکتر سید حمید اسماعیلی در ارتباط با پدیده قانون گریزی ادامه داد: قانون در جامعه توسط افرادی وضع می‌شود که قدرت تطبیق قانون را با جامعه به صورت کامل ندارند و حتی گاهی یک نفر منشأ طرح قانون می‌شود که ممکن است آن فرد فضای ایده‌آل را ببیند نه فضای واقعی جامعه را و از سوی دیگر خود مجریان قانون باعث شده‌اند که قانون نزد مردم سخیف جلوه داده شود و حتی راهکارهای فرار از قانون را بیان می‌کنند به طور مثال بعضی مأمورین شهرداری که باید مجری قانون باشند و ساخت و از سازهای غیرقانونی ممانعت بعمل آورند خود نحوة عبور از قانون را به پیمانکار آموزش می‌دهند.

متن کامل این گفت و گو به شرح زیر است.

با توجه به اینکه خود قانون با اشکالات درونش می تواند موجب قانونگریزی ها شود چه کنیم تا این معضل برطرف شود؟

قانون‌گریزی یکی از بلاهای اجتماعی در جامعه است. قانون برای عموم مردم وضع شده است و نه برای افراد جامه بما هو فرد، براین اساس جامعه‌ای که تعداد افراد آن بالاست، سلیقه‌های متفاوت هم خواهد داشت لذا قدرت انطباق قانون با جامعه دشوارتر است. همچنین قانون در جامعه توسط افرادی وضع می‌شود که قدرت تطبیق قانون را با جامعه به صورت کامل ندارند و حتی گاهی یک نفر منشأ طرح قانون می‌شود که ممکن است آن فرد فضای ایده‌آل را ببیند نه فضای واقعی جامعه را.

دوم، خود مجریان قانون باعث شده‌اند که قانون نزد مردم سخیف جلوه داده شود و حتی راهکارهای فرار از قانون را بیان می‌کنند به طور مثال بعض مأمورین شهرداری که باید مجری قانون باشند و ساخت و از سازهای غیرقانونی ممانعت بعمل آورند خود نحوة عبور از قانون را به پیمانکار آموزش می‌دهند.

سوم، ضمانت اجرا برای قوانین مصوب خیلی کم است؛ مثلاً حکمی که در دادگاه‌ها یا شهرداری و ادارات صادر می‌شود می‌بینیم که در مرحلة اجرا کاری صورت نگرفته است. وقتی پیگیری می‌کنیم می‌بینیم ضمانت اجرا برای این حکم کافی نبوده است.

چهارم: از عوامل دیگر در قانون‌گریزی عواملی مثل وجود احساسات و یا فشارهای خارجی در وضع قوانین ماست که منجر می‌شود قوانین متناسب با فرهنگ و اجتماع اسلامی وضع نشود؛ به طور مثال آیین دادرسی کیفری که به تازگی مصوب مجلس شورای اسلامی است دارای اشکالات فراوانی است که از جمله آنها مباحث فشارهای خارجی و حقوق بشری است و اصلا فرهنگ غیر اسلامی مبنای کار قرار گرفته است.

پنجم: همچنین در جامعه تفسیر قانون به نفع متهم به طور فراوان مشاهده می‌شود وقتی دادگاهها سعی می کنند متهم زندان نرود یا اگر می‌رود سریع بیرون بیاید آیا فکر نکرده ایم که برای شاکی چیزی باقی نمی ماند جز بی اعتمادی؛ به عبارت دیگر وقتی شاکی مشاهده می‌کند که دادگاه‌ها پشتوانه خوبی برای احقاق حقوق وی نیست امید چندانی به آن دادگاه نخواهد داشت لذا حل مشکلات خود را از طریق غیرقانونی پیگیری می‌کند.

چرا با وجود قوانین مناسب بعضی از شهروندان از قانون گریزان هستند؟

اولاً ذات قانون مخالف با اکثر غرایز انسانی است؛ به طور مثال زیباپرستی یا زیباگرایی از غرایز انسانی است اما قانون دستیابی به این غریزه انسانی را در حدود معین مشخص کرده است. اما اگر فردی بخواهد زیباگرایی را در نهایت خود استفاده کند باید پا را از قانون فراتر بگذارد در روایات نیز اشارات فراوانی به نفس اماره و آثار سوء آن شده است.

دوم، قانون توسط افرادی نوشته می‌شود که خود این افراد ناقص هستند و نتوانسته‌اند به تمام نیازهای انسان اشراف پیدا کنند لذا اگر بُعدی را در قانون متذکر شوند اما ابعاد دیگر را فراموش می‌کنند و یکی از علل تغییر قوانین بعد از مدت کوتاهی می‌تواند همین جریان باشد. به طور مثال در همین قوانین مربوط به افزایش جمعیت اگر ابعاد دیگر طرح مثل تولید و اشتغال و ایجاد زمینه ازدواج آسان برای جوانان فراهم نشود خود همین قانون می تواند موجب بسییاری قانون گریزی‌ها شود.

برخلاف قرآن کریم که ما قائلیم از سوی حکیمی وضع شده است که بر همه جوانب انسان اشراف داشته و براساس ابعاد مختلف آیات را متذکر شده است.

سوم، انسان حالت فردی دارد، هر کس برای خود با شخصیت منحصر به فرد خود دارای روحیاتی است اما قانون به یک طبع انسان و یا با یک روحیه در انسان قانون‌گذاری می‌کند و روحیات و طبایع دیگر باید برخلاف میل خود از آن قانون تبعیت کنند. پس قانون منطبق بر خصیصه فردی یک عده است و روحیات دیگر باید با آن منطبق شود لذا همین جریان قانون‌گریزی را در افراد شکل می‌دهد. مثل باران که برای کشاورز بسیار خوب است امام همین لحظه یک تعداد دیگری از آن ناراختند مثل کسی که خانه‌اش کنار رودخانه است و باران زیاد متضرر می‌شود و حتی ممکن است خانه اش را سیل ببرد.

نقش فرهنگ در قانون‌پذیری را چگونه ارزیابی می کنید؟

فرهنگ صحیح و مناسب مثل هوای پاک در جان انسان‌ها رسوخ دارد، که در همه حالات چه ناراحتی و چه شادی به آن نیاز داریم در کشورهای اسلامی سرقت کمتر است تا کشورهای غیر اسلامی یا در کشوری که فرهنگ اسلامی دارد حرام خورای کمتر رخ می‌دهد حال اگر این فرهنگ منطبق با جان و ذات فرد نباشد مثل هوای آلوده‌ای خواهد بود که جسم و جان او را از بین می‌برد. اگر فرهنگ منطبق با آراء و عقاید فرد نباشد همه‌ی رفتارهای بعدی او را تحت تأثیر قرار خواهد داد و او را رو به اضمحلال می‌کشاند مثال عینی این جریان مثل دود سیگار یا مواد مخدر که اثرات سوئی در جسم و جان خواهد گذاشت.

راهکارها:

  1. 1.آموزش کافی در جهت تقویت فرهنگ اسلامی؛
  2. 2.تفهیم این که قانون اگر در کوتاه‌مدت به ضرر شخص باشد در نهایت و در بلند مدت هم به سود او و هم به نفع جامعه است؛ همین مثال را در قرآن کریم در آیه قصاص[1] می‌توانیم مشاهده کنیم.
  3. 3.وضع قوانین مناسب به همراه مجازات و ضمانت اجرای مناسب می‌تواند در قانون‌پذیری تأثیر بسزایی داشته باشد.


[1] . وَلَكُمْ فِي الْقِصَاصِ حَيَاةٌ يَاْ أُولِيْ الأَلْبَابِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ (بقره، 179)

 

 

 

 

گزارش نهايي علمي حلقات

کتابشناخت

مصاحبه هاي علمي